Relacja ze spotkania HELCOM-u

Utworzono: 06-05-2015

Relacja ze spotkania HELCOM-u
Szanowni Państwo,

Zachęcamy do zapoznania się z relacją ze spotkania

Warszawa, dnia 16 kwietnia 2015 roku


 
Szanowni Państwo,
 
 
     Zgodnie z wcześniejszymi zapowiedziami o zaangażowaniu Stowarzyszenia Producentów Ryb Łososiowatych w prace Komisji Helsińskiej [1] dotyczącezaleceń dla akwakultury w Regionie Morza Bałtyckiego, poniżej przedstawiamy Państwu relację ze spotkania Grupy dotyczącej Zrównoważonego Rybołówstwa opartego na Podejściu Ekosystemowym(Group on Ecosystem - based Sustainable Fisheries, zwanaw skrócie FISH Group) HELCOMu, czyli Komisji Ochrony Środowiska Morskiego Bałtyku (The Baltic Marine Environment Protection Commission), które odbyło się w dniach 15 - 16 kwietnia 2015 roku w gmachu Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w Warszawie. W spotkaniu uczestniczyli reprezentanci poszczególnych krajów regionu Morza Bałtyckiego, jak również obserwatorzy - m.in. FEAP (Anu - Maria Sandelin, Torben Wallach, Anna Pyć), WWF Polska, Coalition Clean Baltic (CCB). Przewodniczącym spotkania był Marcin Ruciński, Radca Ministra Rolnictwa.
 
     W ramach spotkania dyskutowany był szereg kwestii z obszaru ryb oraz ochrony Bałtyku i jego zasobów (gatunki migrujące, wskaźniki dotyczące wdrażania postanowień Baltic Sea Action Plan
[2], nowy system monitorowania postępów wdrażania tych rekomendacji, etc.). Jedną z najważniejszych kwestii było jednak ostateczne wypracowanie zapisów Rekomendacji dla Zrównoważonej Akwakultury w Rejonie Morza Bałtyckiego. Do niniejszego dokumentu szereg delegacji krajowych zgłosiło często wykluczające się wzajemnie uwagi. Bardzo aktywnie do dyskutowanych zaleceń podeszły Niemcy, Szwecja, Dania, Finlandia, przy czym kraje skandynawskie promowały zapisy pozwalające na stworzenie warunków dla rozwoju branży akwakultury i niwelujące zapisy m.in. o obowiązkowej ocenie wpływu na środowisko hodowli ryb. Odmienne stanowisko prezentowały Niemcy, skupiając się na innych aspektach opracowanych zaleceń.
 
     Prowadzący spotkanie Marcin Ruciński, zaproponował autorskie zapisy biorące pod uwagę stanowiska, które wpłynęły do Sekretariatu HELCOMu. Reprezentacje Szwecji, Finlandii oraz Danii z zadowoleniem powitały proponowane zapisy, łagodzące ostre sformułowania środowiskowe Rekomendacji. Igor Wawrzyniak (MRiRW) podkreślił pozytywną rolę akwakultury, która to powinna być bardziej czytelnie podkreślona w tym dokumencie.
Drugiego dnia - 16 kwietnia 2015 roku, uczestnicy spotkania punkt po punkcie dyskutowali i decydowali o zapisach zawartych we wstępnej wersji Rekomendacji dla Zrównoważonej Akwakultury w Rejonie Morza Bałtyckiego. Składać się ona będzie docelowo z dwóch zasadniczych części:
 
1.       Rekomendacji HELCOM dla Zrównoważonej Akwakultury w Rejonie Morza Bałtyckiego, gdzie znajdą się relatywnie ogólne zapisy kierunkujące działania, zasady przyświecające idei zrównoważonego podejścia (nie rozwoju, w żadnych zapisach nie pojawia się wątek rozwoju branży) oraz
 
2.       Najlepszej Technologii w Akwakulturze (Best Aquaculture Technology) iNajlepszych Praktyk Środowiskowych (Best Environmental Practice)tzw.BAT and BEP. Dokument ten będzie w bardzo konkretnych zapisach wyznaczał standardy technologiczno - środowiskowe dla funkcjonowania hodowli ryb, a jego wypracowanie zajmie (według wstępnych założeń) około 2 lat. Obecnie dyskutowane są Założenia do tworzenia BAT i BEP, w których wskazane zostaną obszary wyznaczone do objęcia BAT i BEP, ale już na tym etapie na forum FISH Group HELCOM toczyły się bardzo zacięte dyskusje.
 
     Szereg kwestii zawartych w Rekomendacji nie został finalnie ustalony, a delegacje poszczególnych państw nie tylko utrzymały swoje uwagi, ale także zgłosiły nowe. Takim przykładem są sformułowania mówiące o promowaniu „zero emisyjnych” (nutrient neutral) form hodowli ryb, w domyśle systemów recyrkulowanych i akwakultury multitroficznej. Takie sformułowania forsowane są na przykład przez Niemcy, czy Koalicję dla Czystego Bałtyku (CCB), natomiast wyraźny sprzeciw zgłosiła tu m.in. Polska, ponieważ zapis taki dyskryminuje obecne formy akwakultury.
 
     Argumentacja Polski, Finlandii oraz Szwecji, wspierana przez reprezentantów FEAPu skupiała się na próbie uświadomienia uczestnikom spotkania jakie problemy zanieczyszczenia Bałtyku te restrykcyjne regulacje rozwiążą. Otóż należy brać pod uwagę, że hodowla ryb powoduje emisję zaledwie 1 promila całkowitej ilości azotu oraz 3 promili całkowitego obciążenia fosforem, a jednocześnie dostarcza białko, którego produkcja jest nieporównywalnie środowiskowo efektywniejsza niż produkcja jakichkolwiek zwierząt stałocieplnych. Fakty te jednoznacznie dowodzą, że zapisy powodujące regres branży akwakultury w żaden zauważalny sposób nie wpłyną na stan wód Bałtyku, a miejsce ryb pochodzących z europejskich, już teraz ściśle kontrolowanych hodowli, zajmą ryby importowane z państw, gdzie produkcja nie podlega zasadom zrównoważonej produkcji.
 
     Aktywny udział w pracach Komisji Helsińskiej jest niezwykle ważny bowiem dokumenty HELCOMu wypracowywane są na posiedzeniach grup roboczych w drodze konsensusu. Dokumenty te są następnie przedstawiane na spotkaniach Szefów Delegacji (Head of Delegations), gdzie są albo od razu zatwierdzane, bądź też podejmowane są ostateczne decyzje w kwestiach, co do których nie osiągnięto kompromisu podczas spotkania grupy roboczej. Obecnie trwające prace nad Rekomendacjami wraz z Wytycznymi do tworzenia BAT i BEP muszą zostać ukończone do 15 maja br., aby Sekretariat HELCOMu przygotował ten dokument na posiedzenie Szefów Delegacji, które będzie miało miejsce w czerwcu 2015 roku. Kolejne posiedzenie FISH Group odbędzie się w dniach 26 - 27 listopada 2015 roku.
 
     Dokumenty wypracowane przez HELCOM stanowią wytyczne dla sygnatariuszy Konwencji Helsińskiej do tworzenia krajowych regulacji, z tego względu zapisy Rekomendacji dla Akwakultury  są ważnym dokumentem i mogą wyznaczyć kierunki rozwoju (bądź jego braku ) naszej branży.
 
                                                                                 
                                                                                             
Anna Pyć



[1]HELCOM (Baltic Marine Environment Protection Commission – Komisja Helsińska) jest międzynarodowym stowarzyszeniem wykonującym postanowienia Konwencji o Ochronie Środowiska Morskiego Morza Bałtyckiego, zwaną Konwencją Helsińską.  Do HELCOMu należą: Dania, Estonia, Unia Europejska, Finlandia, Niemcy, Łotwa, Litwa, Polska, Rosja i Szwecja. Zadaniem HELCOMu jest monitorowanie oraz ochrona
środowiska naturalnegoMorza Bałtyckiego. Zespół ekspertów pracujących dla HELCOM-u zbiera informacje o stanie środowiska oraz zanieczyszczeniach zrzucanych do morza. Dane te są analizowane i na tej podstawie opracowywane są zalecenia skierowane do państw członkowskich, zobowiązujące je do konkretnych działań, mających na celu ochronę obszaru Bałtyku. Komisja działa poprzez swoje grupy stałe lub tworzone ad-hoc. Jedną z takich grup jest FISH Group (Group on Ecosystem - based Sustainable Fisheries). Jej działania mają zapewnić uzyskanie dobrego stanu środowiska wodnego Bałtyku do roku 2021.