Komisja uruchamia nadzwyczajne środki finansowe, aby chronić rybołówstwo i akwakulturę przed kryzysem na Bliskim Wschodzie

Komisja Europejska uruchomiła mechanizm kryzysowy Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury (EFMRA), który umożliwia państwom członkowskim zapewnienie rekompensaty finansowej rybakom, producentom, przetwórcom i detalistom z sektora akwakultury, których źródła utrzymania zostały zakłócone w wyniku konfliktu na Bliskim Wschodzie. Środek, który stosuje się z mocą wsteczną od 28 lutego 2026 r., odzwierciedla poważny wpływ działań wojennych w regionie na unijny sektor rybołówstwa i akwakultury.

Wsparcie finansowe uruchomione na mocy niniejszej decyzji pochodzi z istniejących środków przydzielonych każdemu państwu UE w ramach EFMRA w ramach jego programu krajowego na lata 2021–2027, przy czym UE współfinansuje część wydatków kwalifikowalnych. Państwa członkowskie mogą podjąć decyzję o zaoferowaniu tego wsparcia i są odpowiedzialne za bezpośrednie administrowanie operatorami i wypłacanie im rekompensat.

Wprowadzone dziś nadzwyczajne środki wsparcia zostały wstępnie przydzielone w ramach programu EFMRA na lata 2021–2027, dzięki czemu około 760 mln EUR z początkowej kwoty 1,3 mld EUR jest nadal natychmiast dostępne.

Kryzys uwypukla również strukturalną podatność sektora zależnego od paliw kopalnych. Przyspieszenie transformacji energetycznej ma nadal zasadnicze znaczenie dla długoterminowej konkurencyjności, odporności i rentowności unijnego sektora rybołówstwa i akwakultury.

Umożliwienie rekompensaty w celu ochrony sektora

Działania wojenne na Bliskim Wschodzie spowodowały wzrost cen energii i surowców, znacznie zwiększając koszty operacyjne i obniżając marże zysku w unijnym sektorze rybołówstwa i akwakultury. Część unijnej floty rybackiej zaprzestała już działalności ze względu na zmniejszoną rentowność. Dotyczy to również sektora akwakultury i przetwórstwa.

W ramach uruchomionego mechanizmu państwa członkowskie mogą przyznawać dwa rodzaje wsparcia w sytuacjach kryzysowych:

• rekompensata finansowa dla podmiotów w sektorze rybołówstwa i akwakultury za utracone dochody i dodatkowe koszty wynikające z obecnych zakłóceń na rynku, w tym dodatkowe koszty wynikające ze wzrostu cen energii;
• Dopłaty do składowania dla organizacji producentów sektora rybołówstwa, które wdrażają mechanizm składowania w ramach wspólnej organizacji rynków. Mechanizm ten umożliwia organizacjom producentów tymczasowe przechowywanie produktów członków w celu ustabilizowania cen rynkowych.

Mechanizm kryzysowy EFMRA jest środkiem tymczasowym. Wsparcie może być udzielane na wydatki poniesione do końca 2026 r.

Uzupełniające wsparcie gospodarcze w ramach pomocy państwa

Przyjęte dziś wsparcie kryzysowe w ramach EFMRA zostanie wkrótce uzupełnione dodatkowymi środkami wsparcia, które państwa członkowskie mogą zaoferować w formie pomocy państwa.

Komisja konsultuje się z państwami członkowskimi w celu uzyskania ich opinii na temat ukierunkowanych i tymczasowych ram przeciwdziałania skutkom kryzysu dla niektórych najbardziej narażonych sektorów gospodarki, w tym produkcji podstawowej produktów rybołówstwa, takich jak wyładunek, obróbka lub wstępne przetwarzanie ryb. Komisja zamierza przyjąć tymczasowe ramy do końca kwietnia.

Kontekst

Sytuacja na Bliskim Wschodzie od 28 lutego 2026 r. poważnie zakłóciła światowe rynki energii i towarów. Ataki na infrastrukturę energetyczną i zamknięcie Cieśniny Ormuz spowodowały nagły i znaczny wzrost światowych cen ropy naftowej oraz zakłóciły przepływy handlowe między regionem Bliskiego Wschodu a Unią Europejską. Zakłócenia te mają istotny i trwały wpływ na unijny sektor rybołówstwa i akwakultury.

Komisja może uruchomić mechanizm wsparcia w sytuacjach kryzysowych, jeżeli wyjątkowe zdarzenie powoduje znaczne zakłócenia na rynkach. Państwa członkowskie mogą następnie podjąć decyzję o przyznaniu rekompensat operatorom w swoim kraju. Porównywalną aktywację przeprowadzono w 2022 r. w następstwie rosyjskiej inwazji na Ukrainę.

Więcej informacji

Europejski Fundusz Morski, Rybacki i Akwakultury (EFMRA)

Komisja konsultuje się z państwami członkowskimi w sprawie wniosku dotyczącego tymczasowych ram kryzysowych

Oświadczenie przewodniczącej Ursuli von der Leyen w sprawie wpływu sytuacji na Bliskim Wschodzie na Unię Europejską

 Ludzie, którzy przynoszą owoce morza do naszych stołów, zasługują na nasze pełne wsparcie, gdy kryzys poza ich kontrolą zagraża ich źródłom utrzymania. Mówię o rybakach borykających się z niepewnością na morzu, producentach akwakultury zarządzających cienkimi marginesami i sprzedawcach ryb utrzymujących społeczności przybrzeżne przy życiu. Dzisiejsza decyzja gwarantuje, że nie będą oni sami stawiać czoła tej sytuacji. Unia Europejska jest z nimi.