Spotkanie w Ministerstwie Środowiska
Utworzono: 03-06-2014
Szanowni Państwo,
Poniżej zamieszczamy krótką relację ze spotkania konsultacyjnego, które odbyło się 30 maja 2014 roku w siedzibie Ministerstwa Środowiska.
W dniu 30 maja 2014 roku w budynku Ministerstwa Środowiska, w związku z pracami prowadzonymi nad założeniami projektu ustawy – Prawo Wodne, odbyło się spotkanie konsultacyjne, którego celem było omówienie propozycji dotyczących opłat za wodę wykorzystywaną na potrzeby nawadniania użytków rolnych i gruntów leśnych oraz na potrzeby chowu lub hodowli ryb oraz innych organizmów wodnych.
Spotkanie rozpoczął Andrzej Kulon – Naczelnik Wydziału Prawno – Organizacyjnego w Departamencie Zasobów Wodnych, który przedstawił obecny stan prac nad nowelizacją założeń do projektu ustawy – Prawo Wodne. Powiedział o zatwierdzonym 7 maja 2014 roku przez Komitet do Spraw Europejskich (KSE) wdrożeniu art. 9 Ramowej Dyrektywy Wodnej (RDW), w następstwie którego pojawiła się konieczność zniesienia zwolnień z tytułu opłat za użytkowanie wód, a tym samym przedstawienie sposobu nałożenia opłaty oraz wyliczenie stawki ewentualnych opłat. Wdrożenie art. 9 RDW będzie miało bezpośrednie przełożenia na art. 294 Ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska (Dz. U. 2001 nr 62 poz. 627), na mocy którego zwolniony z opłat jest pobór wody na potrzeby chowu lub hodowli ryb oraz innych organizmów wodnych, pod warunkiem że pobór ten oraz odprowadzenie wykorzystanej wody jest zgodne z pozwoleniem. Pan Andrzej Kulon podkreślił, że celem spotkania konsultacyjnego jest dyskusja na temat sposobu nałożenia opłat dla sektora akwakultury, która to opłata w przypadku stawów karpiowych powinna być uzależniona od powierzchni ewidencyjnej stawów, natomiast w odniesieniu do hodowli ryb łososiowatych powinna zależeć od poboru m³ wody.
Jako pierwszy głos zabrał Pan Krzysztof Karoń Prezes Związku Producentów Ryb, który w swoim wystąpieniu wskazał pozytywne aspekty akwakultury stawowej oraz potencjalne negatywne skutki jakie może mieć wprowadzenie opłat za użytkowanie wód na podmioty akwakultury. W kolejnej części spotkania głos zabrali zaproszeni na spotkanie przedstawiciele akwakultury, którzy przedstawili swoje obawy, poparte doświadczeniami z innych państw członkowskich Unii Europejskiej, o negatywnym wpływie na sytuację ekonomiczną sektora zniesienia zwolnień z tytułu opłat za użytkowanie wód. Gospodarzowi spotkania oraz pozostałym jego uczestnikom przekazany został Raport z Warsztatów dotyczących akwakultury słodkowodnej, które odbyły się w Wiedniu w dniach 20-21 maja 2014 roku, a które stanowiły platformę do dyskusji i wymiany doświadczeń na temat sytuacji europejskiej akwakultury. Poproszono również o odniesienie się do opinii wydanej przez Radcę Prawnego Trybunału Europejskiego, w której zarzucono Komisji Europejskiej m.in. stosowanie zawężonej definicji usług wodnych. Pan Marcin Drwięcki Radca Prawny z Ministerstwa Spraw Zagranicznych podkreślił jednak, że opinie rzecznika nie mają mocy wiążącej, a wszystkie wyroki badane są przez Ministerstwo i na bieżąco dostosowywane jest do nich prawo polskie.
Pan Krzysztof Smaczyński Zastępca Dyrektora w Departamencie Hodowli i Ochrony Roślin Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, zaproponował wstrzymanie się z dalszymi pracami legislacyjnymi do końca roku, kiedy to zostanie opublikowana linia orzecznicza Komisji Europejskiej w sprawie wdrażania zapisów RDW. Również Pani Anna M. Wiśniewska podkreśliła jak ważne jest rzetelne podejście do przygotowania nowelizacji Prawa Wodnego, aby uniknąć gorączkowej dyskusji w końcowym etapie prac, co jest pewną polską prawidłowością. Natomiast Pan Ziemowit Pirtań przypomniał ustalenia ze spotkania z Panem Ministrem Stanisławem Gawłowskim, które odbyło się 22 października 2013 roku w gmachu Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, podczas którego poproszono sektor akwakultury o współpracę przy opracowywaniu systemu opłat za wodę, o ile faktycznie jest to przesądzone i będzie wprowadzone również w innych krajach UE. Ponieważ uważamy, że zapisy RDW nie przesądzają o konieczności zniesienia zwolnień z tytułu opłat za pobór wód, wszystko wskazuje również na to, że inne kraje nie tylko nie zamierzają wprowadzać takich regulacji, ale wręcz aktywnie walczą z taką interpretacją RDW - wprowadzenie takich opłat w Polsce na tym etapie byłoby niepotrzebnym występowaniem przed szereg. Ponadto uważamy, że RDW sprzyja rozwojowi akwakultury, zgodnie ze „Strategicznymi wytycznymi dotyczącymi zrównoważonego rozwoju akwakultury w UE”, dlatego środowisko rybackie nie rozumie dążenia Ministerstwa Środowiska do szybkiego wprowadzenia opłat – co doprowadzi do pogorszenia konkurencyjności polskiego sektora akwakultury, zwłaszcza w Unii Europejskiej.
Następnie głos zabrali przedstawiciele Polskiego Związku Wędkarskiego, którzy przedstawili swoje pełne poparcie dla środowiska rybackiego. Pan Andrzej Lirski z Instytutu Rybactwa Śródlądowego porównał prace nad wdrożeniem RDW do kolejnego przewrotu kopernikowskiego, oraz potwierdził, że informacje uzyskane od przedstawicieli europejskiej akwakultury nie potwierdzają obligatoryjności zniesienia zwolnień z tytułu opłat za wodę a także potwierdzają ich dotkliwość dla branży w innych państwach. Podkreślono również po raz kolejny rolę stawów w retencjonowaniu wód i inne ekologiczne rezultaty działalności stawowej. Natomiast Pan Sławomir Litwin ze Związku Producentów Ryb podkreślił, że w akwakulturze pobrana woda jest używana i zwracana, a nie zużywana.
Ponieważ głównym argumentem potrzeby wprowadzenia nowych regulacji obejmujących odpłatność za wodę, był nacisk ze strony Komisji Europejskiej na zniesienie wszelkich zwolnień z tytułu jej poboru, zebrani zaproponowali rozważenie innej drogi. Być może rozwiązaniem mogłoby być wykreślenie akwakultury z listy podmiotów będących w sferze wpływów regulacji Ramowej Dyrektywy Wodnej dotyczących poboru opłat za pobór wód, co pozwoliłoby usunąć ją z katalogu podmiotów zwolnionych z opłat za jej pobór. Prawdopodobnie tego typu rozwiązanie zastosowane zostało na Węgrzech – co warto wziąć pod uwagę, zważywszy na fakt że tamtejsza akwakultura omal nie upadła po wprowadzeniu tam opłat za pobór wód w rybactwie na początku lat dwutysięcznych.
Bardzo żywiołowa i pełna emocji dyskusja zakończyła się deklaracją Pana Andrzeja Kulona o ponownym zapoznaniu się z pismami kierowanymi przez organizacje branżowe do Ministerstwa Środowiska, w których przedstawione zostały stanowiska poszczególnych organizacji dotyczące planowanego zniesienia zwolnień z tytułu poboru wód. Spotkanie konsultacyjne pokazało, że polska branża rybacka mówi jednym głosem odnośnie propozycji wprowadzenia opłat za korzystanie z wody do celów hodowli ryb, a na obecnym etapie prac nie zostaną przedstawione żadne systemy obliczania opłat za wodę, ponieważ nie widzimy podstaw do ich wprowadzenia. W walce o zachowanie konkurencyjności polskiej akwakultury naszym sojusznikiem wydaje się być również Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, co wnosimy po słowach Pana Adama Sudyka – Naczelnika Wydziału Rybactwa, który powiedział, że Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi w 100% zgadza się z opinią środowiska rybackiego.
Relacjonowali:
Anna M. Wiśniewska
Ziemowit Pirtań
Anna Swacha - Polańska