Słów kilka na temat styczniowego spotkania Komitetu Doradczego ds. Akwakultury
Utworzono: 05-02-2019
30 i 31 stycznia 2019 roku w Paryżu miało miejsce kolejne posiedzenie Komitetu Doradczego ds. Akwakultury (Aquaculture Advisory Council – AAC). W spotkaniu wzięła udział przedstawicielka Komisji Europejskiej, która uświadomiła obecnym na posiedzeniu, że w Komisji Europejskiej w DG Mare sektorem akwakultury zajmują się obecnie tylko 3 osoby z około 300 pracujących w tym Dyrektoriacie.
Dobrostan ryb
To temat, nad którym trwają bardzo intensywne prace. Powstała między innymi tzw. Platforma Dobrostanowa dla wymiany doświadczeń w tym obszarze. W ramach tej inicjatywy powołano 4 grupy robocze: okoń morski, dorada, pstrąg i karp, które do końca listopada br. wypracują praktyczne wytyczne dla zachowania dobrostanu w hodowli tych 4 gatunków ryb. Reprezentantem ze strony FEAP-u został Andrea Fabris (współpracujący na co dzień z włoskim stowarzyszenie hodowców ryb). Projekty tych wytycznych zostaną przesłane do grup roboczych funkcjonujących w ramach FEAP-u do skomentowania. Wypracowane wytyczne mają służyć administracji poszczególnych krajów dla tworzenia zasad postępowania dla branży. Do tej pory odbyły się dwa spotkania Platformy Dobrostanowej. Na pierwszym spotkaniu Platformy w Brukseli (drugie odbyło się w Atenach) wziął udział 1 przedstawiciel polskiej weterynarii jako obserwator. Członkami Platformy są m.in. Dania, Czechy, Niemcy i kraje śródziemnomorskie.
Wagę tematu dobrostanu ryb dostrzegli także Norwegowie. Firma Nofima wraz z kilkoma jednostkami naukowymi w listopadzie 2018 opublikowała raport definiujący OWI – Operacyjne Wskaźniki Dobrostanu dla Łososia. Jest to 350-stronicowy dokument analizujący każdy moment życia łososia oraz to w jaki sposób w każdym momencie można określić dobrostan ryby. Założenie twórców tego raportu jest takie, aby w kolejnym etapie prac określić jakie wartości poszczególnych wskaźników (np. procent śmiertelności na konkretnym etapie hodowli, stan zdrowotny i inne) będą świadczyły o dobrym lub złym dobrostanie ryb.
Ile ryb dzikich jest w paszy dla ryb hodowlanych?
Kolejną kwestią poruszaną na posiedzeniu AAC jest to w jaki sposób komunikować społeczeństwu wpływ akwakultury na morskie zasoby ryb poprzez użycie w paszach mączki i oleju rybnego. Akwakultura produkuje ponad 45 mln ton ryb, bazując na połowach 15 mln ton ryb dzikich. 75% hodowanych ryb w Europie (w tym Norwegia) nie używa oleju rybnego z połowów, ponieważ pochodzi on z pozostałości po przetwórstwie łososi (ang. trimmings). Są to bardzo ważne, ale wciąż mało znane fakty, a świadczące o coraz większym zaangażowaniu branży w redukcję składników pochodzenia morskiego w paszach. Te fakty jednak nie przebijają się do opinii publicznej przyzwyczajonej do określania poziomu wykorzystania zasobów morskich m.in. współczynnikiem Fish In Fish Out (ile kg ryb dzikich przypada na przyrost 1 kg ryby hodowlanej). Jest to zbyt duże uproszczenie krzywdzące dla akwakultury, nie mieszczące w swojej formule wielu pozytywnych faktów.
Nowe regulacje dotyczące zdrowia zwierząt
Trwają prace nad aktami wykonawczymi do nowej regulacji dotyczącej zdrowia zwierząt (“Prawo o zdrowiu zwierząt” - Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/429 z dnia 9 marca 2016r. w sprawie przenośnych chorób zwierząt oraz zmieniające i uchylające niektóre akty w dziedzinie zdrowia zwierząt), w tym również dyskusja nad nowym prawodawstwem dotyczącym zdrowia ryb. Nie ma jeszcze ostatecznych decyzji, na przykład dotyczących kategoryzacji chorób ryb, nie mniej jednak prace muszą zostać zakończone do kwietnia br. Poinformowano także o dwóch regulacjach, które weszły w życie w ostatnich dniach: ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) 2019/4 z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie wytwarzania, wprowadzania na rynek i stosowania paszy leczniczej, zmieniające rozporządzenie (WE) nr 183/2005 Parlamentu Europejskiego i Rady oraz uchylające dyrektywę Rady 90/167/EWG oraz
ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) 2019/6 z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie weterynaryjnych produktów leczniczych i uchylające dyrektywę 2001/82/WE. Oba akty prawne zostały opublikowane 7 stycznia 2019 roku, obowiązują jednak od 28 stycznia, natomiast ich pełna implementacja zaplanowana została od 28 stycznia 2022 roku. Obie regulacje uwzględniają ograniczanie lekooporności bakterii. Rozporządzenie 2019/6 wprowadza ponadto zasadę, że jeśli lek jest zatwierdzony jako lek dla ryb, w którymś z krajów członkowskich, można go używać w całej UE. Ułatwione dla ryb ma być także stosowanie „kaskady”, czyli użycia leku, który nie jest zatwierdzony dla ryb. Promowane jest użycie szczepionek, również pochodzących spoza UE. Kolejnym krokiem będzie wypracowanie listy leków/substancji leczniczych, które będą mogły być użyte w ramach kaskady.
EMFF 2021-2027
W ramach Grupy Roboczej 3 – Sprawy Horyzontalne Komitetu Doradczego ds. Akwakultury, rozgorzała bardzo emocjonalna dyskusja nad kształtem przyszłego Funduszu Rybackiego. W gronie AAC ścierają się czasem skrajne postawy: od poglądu, że ten fundusz to publiczne pieniądze i nie powinny być przeznaczane dla prywatnych firm, aż do postawy, w której pieniądze te powinny być łatwo osiągalne dla nawet małych gospodarstw. Zdania okazały się tak rozbieżne, że na tym etapie Komitet Doradczy nie jest w stanie wypracować stanowiska dla Komisji Europejskiej.
Stawy ziemne
Powołano podgrupę zajmującą się „obszarami podmokłymi”, do której zaliczono również tematy związane ze stawami ziemnymi. Jej celem jest praca nad stanowiskami dotyczącymi problemów branży, m.in. z Ramową Dyrektywą Wodną, czy drapieżnikami rybackimi, ale także funduszami dla tego rodzaju hodowli.
AAC to wyzwanie
To, co jest bardzo trudne w funkcjonowaniu Komitetu Doradczego ds. Akwakultury to próba znalezienia wspólnego mianownika wśród rozbieżnych interesów hodowców, obrońców przyrody, obrońców praw zwierząt. Najlepszą ilustracją tego faktu jest niekończąca się dyskusja nad definicją „zrównoważonej akwakultury”, tocząca się od pierwszego posiedzenia Komitetu Doradczego w 2016 roku … i wciąż nie zakończona.
Kolejne posiedzenie Komitetu Doradczego ds. Akwakultury zaplanowano w dniach 5 - 6 czerwca 2019 roku w Brukseli.
Anna Pyć