Relacja ze spotkania w Ministerstwie Środowiska
Utworzono: 11-08-2014
Przedstawiamy relację ze spotkania, które odbyło się w dniu 6 sierpnia 2014 roku w gmachu Ministerstwa Środowiska, w celu przedstawienia najistotniejszych, w kontekście wdrażania Ramowej Dyrektywy Wodnej, problemów środowiska rybackiego, dotyczących planowanego wprowadzenia opłat za wodę oraz sposobu ustalania wielkości przepływu nienaruszalnego.
Spotkanie rozpoczął Pan Poseł Krzysztof Borkowski od podziękowania Panu Ministrowi Maciejowi Grabowskiemu za możliwość spotkania się oraz poprosił o wysłuchanie głosu organizacji reprezentujących środowisko rybackie, uczestniczących w spotkaniu. Przedstawił Panów Posłów Henryka Smolarza i Mirosława Koźlakiewicza, którzy wspierali wysiłki, dążące do zaaranżowania spotkania z Panem Ministrem. Następnie Pan Poseł streścił w kilku słowach cel przyświecający spotkaniu, odniósł się również do sytuacji w innych państwach członkowski wdrażających Ramową Dyrektywę Wodną, w sposób umożliwiający elastyczne podejście do kwestii opłat za wodę, podkreślając jednocześnie że nie możemy sobie pozwolić na zniwelowanie wysiłków włożonych w promocję spożycia ryb i rozwój tej dziedziny gospodarki m.in. przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi reprezentowanego na spotkaniu przez Zastępcę Dyrektora Departamentu Rybołówstwa Pana Janusza Wronę.
Następnie głos zabrał Pan Minister Maciej Grabowski w celu określenia miejsca w jakim obecnie się znajdujemy. Podziękował Panom Posłom za inicjatywę i podkreślił, że Polska jest już spóźniona jeżeli chodzi o wdrażanie Ramowej Dyrektywy Wodnej, której elementem są opłaty za wodę. Zauważył, że brak wdrożenia zapisów tej dyrektywy zablokuje Polsce możliwość skorzystania ze środków unijnych na inwestycje przeprowadzone w gospodarce wodnej, za co nikt nie chciałby ponieść politycznej odpowiedzialności. Jako że elementem RDW są opłaty za usługi wodne– zgodnie z procedurami opracowane zostały założenia do zmian Prawa Wodnego, które jeszcze w sierpniu trafią pod obrady Rady Ministrów, a jeżeli zmiany zostaną uwzględnione, to rozpoczną się prace nad ustawą, w toku których Ministerstwo Środowiska liczy na aktywny udział naszego środowiska poprzez konsultacje społeczne. Pan Minister podkreślił, że obowiązek wprowadzenia opłat nie podlega dyskusji, ale nie mają one mieć charakteru fiskalnego. Z kolei wprowadzenie konkretnych stawek do zapisów ustawy sprawi, że nie będzie możliwe ich zmienianie przez kolejnych ministrów sprawujących urząd.
Z kolei Pan Mariusz Balcerowicz z Departamentu Zasobów Wodnych doprecyzował, że nie chodzi tyle o wprowadzenie opłat za wodę, co o zniesienie zwolnienia, z tytułu jej wykorzystywania do celów chowu i hodowli organizmów wodnych. Formalnie więc system istnieje a toczące się prace dotyczą wyłącznie zniesienia zwolnień z tytułu korzystania z wody. W dalszej części wypowiedzi Pan Mariusz Balcerowicz odniósł się do Opinii Rzecznika Generalnego przedstawionej w dniu 22 maja 2014 roku (Sprawa C – 525/12), podkreślając, że jest szansa na rozstrzygnięcie tej sprawy jeszcze w tym roku i z pewnością jej wynik wpłynie na zapisy zawarte w ustawie.
Następnie poproszono o zabranie głosu Pana Jacka Juchniewicza, który w imieniu całego środowiska rybackiego podziękował za spotkanie i przedstawił dwie zasadnicze kwestie, które w tym momencie stanowią ogromne zagrożenia dla branży rybactwa śródlądowego. Podkreślił, ze naszemu środowisku, jak żadnemu innemu, zależy na wdrożeniu Ramowej Dyrektywy Wodnej, która gwarantuje nam zachowanie odpowiedniej jakości wód, o którą sami zabiegamy. W naszym rozumieniu, popartym przykładami z innych państw członkowskich Unii Europejskiej, zapisy Ramowej Dyrektywy Wodnej nie wprowadzają obowiązku pobierania opłat za wodę, a już sama definicja usług wodnych wymaga doprecyzowania. Równie istotny jest fakt, że w polskim prawie funkcjonują już rozwiązania dotyczące tak podnoszonej wszędzie zasady „zanieczyszczający płaci”. Drugą poruszoną przez Pana Jacka Juchniewicza sprawą była kwestia uzgadniania warunków gospodarowania wodami i zawartych w nich metod ustalania przepływów nienaruszalnych. Udział naszego środowiska w licznych konsultacjach często pozostaje bez echa, a uwagi przekazywane podczas osobistych spotkań z urzędnikami pokazują, jak niewielka jest wiedza na temat przebiegu samych konsultacji jak i skutków ustanawianych planów dla branży rybackiej.
Pan Mariusz Balcerowicz podziękował za równoczesne podjęcie tych kwestii i odniósł się do wypowiedzi podsumowując, że konsultacje na poziomie Regionalnych Zarządów Gospodarki Wodnej i wydawane w oparciu o nie rozporządzenia mają charakter aktów prawa miejscowego, tak więc, nie podlegają jurysdykcji Ministerstwa Środowiska, co sprawia, że nie ma ono wpływu na ich wygląd. Urzędnicy Ministerstwa Środowiska nie widzą całej tej procedury konsultacyjnej, ale po wyrażeniu zgody przez Pana Ministra poproszono nas o przekazanie wniosków zgłaszanych podczas konsultacji bezpośrednio do Ministerstwa. Pan Jacek Juchniewicz podkreślił wrażenie branży o fikcyjności całego procesu konsultacyjnego, w którym mimo licznych uwag dotyczących przepływu nienaruszalnego i jego abstrakcyjności, w kolejnych dokumentach powtarza się takie samo rozwiązanie dotyczące sposobu jego wyznaczania. Pani Anna Wiśniewska w odpowiedzi na informację, że w rozporządzeniach nie zostały zawarte wzory na wyznaczenie przepływu nienaruszalnego przytoczyła konkretne rozporządzenia zawierające sposoby ich liczenia.
Od tematu przepływu nienaruszalnego Pan Jacek Juchniewicz wrócił ponownie do definicji usług wodnych, podkreślając, że nie ma ona racji bytu w sytuacji, kiedy większość rybaków sama sobie świadczy usługi w postaci: piętrzenia rzek oraz utrzymywania piętrzeń i kanałów na własny koszt zgodnie z warunkami zawartymi w pozwoleniach wodnoprawnych. Do przytoczonej definicji usług wodnych zawartej w Ramowej Dyrektywie Wodnej odniósł się Pan Mariusz Balcerowicz, który ponownie przytoczył zapis mówiący o uwzględnieniu wyroku Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie Republiki Federalnej Niemiec w odniesieniu do definicji usług wodnych, które w przypadku wyroku pozytywnego zawężone zostanie jedynie do usług wodnokanalizacyjnych.
Następnie głos zabrał Pan Poseł Mirosław Koźlakiewicz, który w swojej opinii, wyraził pełne poparcie dla środowiska rybackiego, które i tak zmaga się z wieloma wyzwaniami, a kolejne obciążenia nakładane na branżę, mogą zniwelować 10 lat obecności Polski w Unii Europejskiej. Z kolei Pan Krzysztof Karoń poprosił Pana Ministra o rozważenie możliwości wstrzymania wdrażania Ramowej Dyrektywy Wodnej do czasu wydania opinii Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie Niemiec. Pan Janusz Wrona podkreślając aktywność środowiska rybackiego we wszelkich inicjatywach, zwrócił jednocześnie uwagę na brak uwzględnienia przez Ministerstwo Środowiska negatywnych uwag skierowanych przez Departament Rybołówstwa MRiRW do założeń Ustawy Prawo Wodne.
Na koniec spotkania głos zabrał Pan Andrzej Abramczyk, wyrażając zdecydowany sprzeciw przeciwko planowanemu przekazaniu kompetencji dotyczących zarządzania wodami publicznymi do nadleśnictw i samorządów, widząc w tym ogromne zagrożenie dla stanu rzek i jezior. Zwrócił również uwagę Pana Ministra na wciąż nierozwiązany problem rybactwa śródlądowego jakim są, podlegające ochronie, zwierzęta rybożerne.
Na tym zakończyła się część oficjalna spotkania pozostawiając w nas nadzieję, że złożone deklaracje o kontynuowaniu wzajemnej współpracy, zaowocują zrozumieniem problemów, którymi żyje nasza branża, przez Ministerstwo Środowiska. Następnie Posłowie Krzysztof Borkowski oraz Henryk Smolarz zaprosili Panów Jacka Juchniewicza, Krzysztofa Karonia oraz Zbigniewa Szczepańskiego na konferencję prasową podsumowującą rezultaty spotkania.
Anna M. Wiśniewska
Anna Swacha - Polańska
